Zarówno w żegludze, jak i w motoryzacji, zastosowanie drewna oraz nowoczesnych materiałów drewnopochodnych wykracza daleko poza funkcję estetyczną. Są one fundamentem rozwiązań technicznych, które podnoszą bezpieczeństwo, obniżają masę konstrukcji, zwiększają jej funkcjonalność i umożliwiają tworzenie projektów szytych na miarę współczesnych potrzeb. Połączenie wielowiekowej tradycji z zaawansowaną technologią obróbki sprawia, że drewno wciąż pełni strategiczną rolę w rozwoju tych sektorów, a jego znaczenie nieprzerwanie rośnie wraz z dążeniem do zrównoważonej produkcji i ekologicznych materiałów budowlanych.
Drewno towarzyszy człowiekowi w konstrukcjach od tysięcy lat – od prymitywnych dłubanek, przez żaglowce odkrywców, aż po współczesne jachty i zaawansowane technologicznie konstrukcje motoryzacyjne. Choć w wielu sektorach pojawiły się stal, aluminium czy kompozyty polimerowe, to właśnie drewno i materiały drewnopochodne pozostają kluczowe w rozwoju żeglugi i transportu drogowego. Ich znaczenie wynika z unikalnych właściwości fizycznych, wytrzymałościowych, estetycznych oraz z rosnącej świadomości ekologicznej.
Od dłubanek do jachtów – drewno w konstrukcjach wodnych
Historia szkutnictwa niemal równa się historii cywilizacji. Pierwsze łodzie powstawały poprzez wydrążanie pni, później tworzono tratwy, katamarany, a następnie coraz bardziej złożone jednostki żaglowe, umożliwiające dalekie wyprawy – takie jak podboje Wikingów, żegluga do Azji czy pierwsza podróż dookoła świata. Mimo rewolucji technologicznych w budowie statków, drewno wciąż pozostaje symbolem żeglugi i materiałem o unikalnym charakterze.
- Tradycyjnie do budowy kadłubów wybierano gatunki odporne na butwienie, warunki atmosferyczne, grzyby i szkodniki, natomiast na pokłady – gatunki stabilne wymiarowo i łatwe w obróbce. Te kryteria pozostają aktualne również dziś, zwłaszcza w konstrukcjach jachtowych i elementach dekoracyjnych – mówią eksperci JAF Polska, dystrybutora drewna z ponad 70-letnią tradycją.
Mahoń i teak – królowie szkutnictwa
Wśród gatunków najczęściej wybieranych przez profesjonalistów od lat królują mahoń oraz teak.
Mahoń ceniony jest za łatwość obróbki, elegancję i doskonałe parametry techniczne. Z powodu nadmiernej eksploatacji wprowadzono ograniczenia eksportowe, które zwróciły uwagę branży na konieczność pozyskiwania drewna wyłącznie z legalnych, certyfikowanych źródeł. Certyfikat FSC® pozostaje kluczowym wyznacznikiem odpowiedzialnej gospodarki leśnej.
- Teak, zwany teczyną lub tectona grandis, jest najbardziej cenionym materiałem na pokłady jachtów i żaglowców. Jako drewno oleiste, odporne na wodę, chemikalia, pleśń, gnicie i starzenie, jest wręcz stworzony do pracy w ekstremalnych warunkach oceanicznych. Pokrywa pokłady takich jednostek jak Dar Młodzieży, STS Fryderyk Chopin czy STS Pogoria. Może przetrwać nawet tysiąc lat, zachowując stabilność i urodę – mówi Darina Lazarova, ekspertka firmy JAF Polska.
Forniry i obłogi – lekkość i elegancja
Współczesne szkutnictwo coraz częściej sięga po forniry o grubości 0,5–0,6 mm oraz obłogi powyżej 1 mm, które pozwalają uzyskać ekskluzywne wykończenia bez stosowania ciężkiego drewna litego. Naturalne okleiny zachowują unikalny rysunek słojów, umożliwiają formowanie zaokrąglonych powierzchni oraz oferują szerokie spektrum wykończeń, takich jak olejowanie, bejcowanie, lakierowanie czy szlifowanie. To one decydują dziś o luksusowym charakterze kajut, drzwi, mebli oraz wykończeń pokładowych.
Współczesna motoryzacja: sklejka jako materiał konstrukcyjny pojazdów
Choć mogłoby się wydawać, że epoka drewnianych konstrukcji samochodowych skończyła się wraz z ostatnią Syrenką, przemysł motoryzacyjny nadal w szerokim zakresie korzysta z kompozytów drewnopochodnych. Najnowocześniejsze modele pojazdów dostawczych i naczep do ładunków gabarytowych wykorzystują sklejkę, aby obniżyć masę własną pojazdu i zwiększyć efektywność transportową.
- Sklejka, dzięki swojej wytrzymałości nawet przy niewielkiej grubości, zapewnia doskonałe parametry użytkowe i konstrukcyjne. Jej właściwości zależą od gatunku drewna, układu fornirów, rodzaju kleju oraz sposobu wykończenia powierzchni. Zaawansowane procesy produkcyjne umożliwiają nadawanie jej właściwości zwiększających bezpieczeństwo, odporność na uszkodzenia mechaniczne czy wilgoć, a także dopasowanie konstrukcji pojazdu do indywidualnych potrzeb użytkowników – mówi Grzegorz Skarżyński, ekspert JAF Polska i dodaje:
- Najczęściej wykorzystywanym materiałem w skrzyniach ładunkowych jest wodoodporna sklejka liściasta pokryta filmem fenolowym. W miejscach wymagających zwiększonego tarcia stosuje się sklejkę antypoślizgową, w której folia fenolowa z odciśniętym wzorem siatki podnosi bezpieczeństwo i trwałość powierzchni. Sklejki surowe są natomiast stałym elementem w zabudowach samochodów przeprowadzkowych, technicznych i spedycyjnych, chroniąc ściany pojazdów przed uszkodzeniami i zwiększając ich żywotność oraz wartość przy odsprzedaży.
Nowoczesne, cienkie sklejki pokryte fornirem wykorzystywane są także w zabudowach kamperów oraz mobilnych gabinetów diagnostycznych, gdzie liczy się lekkość, estetyka i wytrzymałość. Sklejka ogniotrwała znajduje natomiast zastosowanie w food truckach i innych pojazdach specjalistycznych, zapewniając zabudowom bezpieczeństwo i odporność na intensywną eksploatację. W ofercie JAF Polska znajdują się sklejki brzozowe, topolowe i balsowe oraz warianty surowe i foliowane, w tym pokryte filmem fenolowym, melaminowym lub fornirem, dostępne w szerokiej gamie formatów i grubości.
Materiał, który nie traci na znaczeniu
Zarówno w żegludze, jak i motoryzacji drewno pozostaje materiałem niezastąpionym. Jego odporność na warunki atmosferyczne, wysokie parametry wytrzymałościowe, elastyczność projektowa, naturalna estetyka, niska masa oraz możliwość modyfikowania właściwości w procesie produkcji sprawiają, że jest cenione zarówno przez konstruktorów, jak i użytkowników. Jeśli drewniane żaglowce mogły opłynąć kulę ziemską pół tysiąca lat temu, to dlaczego miałoby zabraknąć miejsca dla drewna w nowoczesnych pojazdach, jachtach i zabudowach specjalistycznych? Zarówno tradycja, jak i współczesna technologia pokazują, że drewno wciąż ma przed sobą długą przyszłość w transporcie lądowym i wodnym.
JAF działa na rynku od ponad siedmiu dekad i posiada swoje oddziały w wielu lokalizacjach na terenie prawie dwudziestu krajów. Działalność w Polsce rozpoczęliśmy w 2008 roku. Jesteśmy dystrybutorem hurtowym drewna i innych materiałów, a ponad 75-letnia tradycja Grupy JAF w sprzedaży drewna, rozwinięta sieć placówek i ogromna różnorodność produktów, stawia nas na pozycji jednego z liderów tej branży.
Warto przeczytać
